ŞAVAKLAR
Şavak adı Çemişgezek ve Pertek ilçelerinin bazı
köylerinde yaşayan ve küçükbaş hayvancılıkla
geçimlerini sağlayan yarı yerleşik-yarı göçebe bir
hayat tarzı benimseyen vatandaşlarımıza verilen
yerel isimdir. 
Şavakların 1573 yılında padişah fermanıyla
Diyarbakır’dan Çemişgezek ve Pertek bölgelerine
gönderildikleri tahmin edilmektedir. Osmanlı
arşivlerinde şakak, şakaki, şakakyan adında bir
aşiretin ve aynı şekilde şakak, şakağı, şakali
adındaki bir cemaatin adı geçmektedir. Konar-göçer ekrad taifesinden oldukları belirtilen bu aşiretin
yerleşim yerleri olarak Kilis, Diyarbakır, Erzurum,
Musul, Halep, Çildır, Aksaray, Kars, Van, Hakkari,
Mardin, Rakko, Ergani gösterilmektedir. Bu husus
“Şerahname” de teyid edilmektedir. Ayrıca bu aşiretin
Tunceli’nin Pertek ve Çemişgezek ilçelerinde
“Şekakan” adıyla anılan bir kolunun bulunduğu da
söylenmektedir ki bunun bugün buralarda yaşayan
Şavak aşireti olması gerekir. Şavak aşiretinin
yerleşik olduğu köylerde ana geçim kaynağı tamamen
küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine dayanan zirai
faaliyetler gelir elde etme amacına yönelik olmayıp,
köylerin yakınlarındaki topraklarda ailenin
ihtiyacını karşılayacak miktarlarda yapılmaktadır.
İlçemizin "Sarıbalta", "Doğan", "Payamdüzü", "Yemişdere",
"Uzungöl", "Bölmebölen", "Vişneli" ve "Müştak"
köylerinde yaşayan Şavak aşireti kış aylarını
köylerinde sabit konutlarda
geçirmektedir. Göçebelikte söz konusu olan cemaat
tipi topluluktan bugün mevcut olan köy toplumuna
geçiş aşiret yapısında bazı çözülmelere yol
açmıştır. Üyeleri arasında ortak tarihi bir geçmişe
sahip, aynı soydan gelme ve birlik duygusu gibi
bağlarla toplumsal bir varlık gösteren ve ilçemizin
sosyal yaşamına renk katan Şavak aşireti bugün
yerleşik düzende aşiret özelliklerini büyük ölçüde
yitirmiştir.
Çemişgezek’te yaşayan Şavaklılar
bahar aylarının gelmesi ile birlikte yaylaya göç
hazırlıkları ve yaylaya gidişleri törensel bir hava
içinde geçerdi. Ancak bugün Şavak aşiretine tahsisli olup Tunceli il
sınırları içinde yer alan yaylalar güvenlik
sebebiyle yerleşime kapalı bulunmaktadır. Bu yüzden Şavaklılar alternatif yaylalar aramış ve genellikle
Erzincan, Erzurum yörelerinde yayla kiralamak zorunda
kalmışlardır. Bu yaylalara intikal ise kamyonlarla
mümkün olmaktadır.
Bugün hem yayla kiralarının hem de nakliye bedelinin
yüksekliği çok sayıda Şavak aşireti mensubunu asıl
faaliyet alanı olan küçükbaş hayvancılığı terk
etmeğe ve başka geçim kaynakları bulmaya
zorlanıştır. Bu etkenlerde aşiret yapısında büyük
çözülmelere yol açmıştır.
<<----Geri Dön--->>
